Tag: evangelische beweging

Bijbel Bible Worship Aanbidding

Harde uithaal naar Evangelischen in De Nieuwe Koers

Orthodox theoloog Bram van de Beek haalt in De Nieuwe Koers hard en venijnig uit naar ‘de Evangelische beweging’. In het artikel poneert hij de stelling dat de Evangelische kerken ‘geen crisis kennen’ en suggereert hij dat de Evangelische beweging daarom ‘onbekeerlijk’ is.

Een crisis is oordeel van God en vraagt om bekering, zegt Bram van de Beek. “Maar in tijden van crisis zoeken mensen naar troost – en varen valse profeten wel”, stelt hij. Ter evangelische zijde, “waar men geen crisis kent”, maar ook in de gevestigde kerken, “die zich geen raad meer weten met oordeel”.

Ook de ‘gevestigde kerken’ geeft hij een veeg uit de pan. Maar het zijn bovenal de Evangelischen die er van langs krijgen.

Hij schetst in het artikel een karikatuur van de Evangelische beweging met als uitgangspunt de megakerken en ook die zet hij neer op een manier die hen geen recht doet. De lijn die hij trekt naar de gnostici, marcionieten, dopersen en evangelische beweging is ook venijnig.

De claim dat ‘Evangelische groepen geen crisis kennen’ slaat nergens op. Integendeel. Ik heb er hier al vaker over geschreven dat er in de Evangelische kringen (en dat is overigens een heel breed en pluriform gezelschap) wel degelijk grote problemen spelen.

Dirk Willems redt zijn vervolger.
Dirk Willems (dopers gelovige) redt zijn vervolger. Deze daad van barmhartigheid leidde er toe dat hij opnieuw gearresteerd werd, waarna hij bij Asperen op de brandstapel werd verbrand

Als men kritiek wil leveren is het overigens van het grootste belang specifiek te zijn. Wie of welke groepen worden bedoeld? Rekent hij bijvoorbeeld de Baptisten en Vergadering van Gelovigen er ook toe? Gaat het over de Charismatische beweging? Gaat het over Evangelische groepen die een bepaalde theologie aanhangen? De Puriteinen, horen die er ook bij?

Er is inderdaad op “de Evangelische beweging” genoeg aan te merken, zoals op elke kerk of beweging. Maar dit artikel snijdt geen hout. Daarnaast is “de Evangelisch beweging” een verzamelcontainer en is de beweging zó breed en pluriform dat zoals dit geschreven is zoals ik zei een karikatuur is.

Een crisis is oordeel van God en vraagt om bekering. Nemen we deze crises ter harte? Sinds het begin van het millennium hebben we 9/11 gehad. Daarna kwam de tsunami, toen de bankencrisis en nu corona. Reden genoeg tot boete en omkeer. Is dat de oorzaak dat mensen naar megakerken gaan: massaal zich afwenden van de ingeslapen gevestigde kerken en een gemeente zoeken die de tekenen der tijden verstaat? Integendeel, de megakerken geven ons gelegenheid om ons los te zingen van de wereld en haar leed. Daar heerst geen crisis, maar vrijheid en vreugde.

De theoloog redeneert hier vanuit een vooringenomen stelling die tekort doet aan niet alleen de Evangelische beweging maar tevens aan de Schrift. Immers, de oordelen, als je het al zo wilt zien, gaan over de wereld en niet over de gemeenten.

Oordeelt God over de wereld?

Dat zijn vragen die je heel anders zou moeten doordenken mijns inziens. Dingen die in deze wereld, buiten de kerk (het Lichaam van Christus) gebeuren zijn zaken die géén crisis binnen de kerk of gemeente zijn. We kunnen er wel door geraakt worden, maar moeten we ons bekeren (waarvan, met welk doel?) vanwege een terreuraanslag door islamitische extremisten op 9/11? Vanwege de rampen in de natuur? Vanwegen een pandemie?

Is de pandemie wel “een oordeel” van God? Waren de Tsunami’s dat? Op basis waarvan kan dat gesteld worden? Dat is vertrekken vanuit een vooringenomen stelling, een theologische opvatting, en die vervolgens gebruiken als ‘stok om mee te slaan’!

Een uitverkoren geslacht

uitverkoren geslacht koninklijk priesterschapDe lijn die getrokken wordt naar Amos is ook niet relevant. Immers, Israël was als volk een geheiligd volk (van God). Dat is onvergelijkbaar met de wereld en de tijd (“na Golgotha”) waar we nu in leven.

De wereld, waar we nu rampen zien gebeuren, is geen geheiligd volk. Over het algemeen is immers de wereld seculier en los van God.

De seculiere wereld leeft in de veronderstelling dat er geen God is en verwerpt Hem. Waardoor ze reeds onder het oordeel vallen. De kerken en gemeenten zijn een uitgeroepen vergadering, een geheiligd en uitverkoren volk.

Hoe zou de kerk, of de Evangelische beweging, zich moeten verootmoedigen voor iets waar zij geen deel aan is of heeft? Waar zij geen schuld aan heeft? Zich bekeren van een “zonde”, voorzover er al sprake is van een oordeel over een zonde, die niet door haar begaan is?

1 Petrus 2:9 is helder over onze positie als gemeente van Christus. Wij zijn wel in deze wereld maar niet van deze wereld. We behoren immers tot een ánder koninkrijk (Joh. 17:16) en het oordeel over deze wereld is reeds voltrokken.

Johannes 18:36 (HSV) – Jezus antwoordde: Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld. Als Mijn Koninkrijk van deze wereld was, zouden Mijn dienaars gestreden hebben, opdat Ik niet aan de Joden overgeleverd zou worden, maar nu is Mijn Koninkrijk niet van hier.

Bijbel naar eigen believen gebruiken?

In het artikel schrijft hij verder:

De Bijbel is vol oordeel, lijden van gelovigen, crisis, vragen, met in het centrum het kruis. Daarmee is de radicale scheidslijn tussen de kerk en evangelische groepen al gegeven: ze lezen de Bijbel niet, alleen een collectie teksten die hun past voor de bevrediging van hun religieuze behoeften.

De beste theoloog gooit alle evangelische gelovigen op één hoop, constateert (op basis waarvan?) dat er sprake is van selectief bijbelgebruik in de Evangelische gemeenten ter bevrediging van hun eigen behoeften (..) en.. claimt dat daar een duidelijke scheidslijn is met ‘de kerk’. Over welke kerk heeft hij het dan? Zijn eigen kerk? Er zijn talloze kerken en gemeenschappen in dit land en er buiten. Wie gebruikt de Bijbel dan op de juiste manier? Dit is sektarisch denken!

Als er gesteld wordt “ze lezen de Bijbel niet” is dat méér dan aanmatigend. Persoonlijk voel ik mij daar dan ook (bijna) door aangevallen. Dit blog is, mijns inziens, één van de talloze voorbeelden van hoe Evangelische gelovigen wel degelijk de Bijbel lezen en er zich in verdiepen. Het is naar om dergelijke aantijgingen te moeten lezen. Ze zijn nergens op gestoeld, de bewijzen dat het niet zo is zijn er te over. “Google is your friend”, beste theoloog!

Parasieten?!

Het word helemaal bizar als deze meneer hautain de Evangelische beweging ‘de parasieten van het christendom‘ gaat noemen in zijn schrijven. Zijn gebazel over ‘de kerk’ en hoe hij die als “de enig ware” neerzet (immers, de rest van de gelovigen doet het niet goed in zijn ogen?) is van een ongekende hoogmoed. Ik viel bijna van mijn stoel dat dit soort opvattingen er nog steeds zijn…

Bijbel Bible Worship Aanbidding

Als hij dan ook nog eens de Evangelische beweging op één lijn gaat zetten met de dwalingen van het gnosticisme – en tevens andere bewegingen zoals de Katharen, die door de RKK hard werden vervolgd, alsmede de dopersen daarmee op één hoop veegt is het einde zoek als je het mij vraagt.

De toon die aangeslagen wordt is de toon van de orthodoxie, de dode letter. Oordelend, véroordelend. Zonder kennelijk ook maar enige échte kennis van zaken over de beweging in zijn volle breedte neemt men andere christenen de maat op die manier en misgund hen de plaats in het Lichaam van Christus. Paulus schreef hier over: “het oog kan niet zeggen tegen de hand: Ik heb je niet nodig, of vervolgens het hoofd tegen de voeten: Ik heb jullie niet nodig.” (1 Kor. 12:21).

We zijn samen één Lichaam. Wie een deel van het lichaam miskent functioneert zélf niet meer.

Bekering? De maat waarmee je meet!

Mattheüs 7:2 (HSV) – “want met het oordeel waarmee u oordeelt, zult u zelf geoordeeld worden; en met welke maat u meet, zal er bij u ook gemeten worden.”

Wanneer we een ander de maat nemen (zie ook Markus 4:24) is dat de maat waarmee we zelf ook gemeten worden. Kritisch naar onze eigen kerken en groepen kijken is uitstekend. Sterker nog: ik doe dat met regelmaat. Maar een beweging op deze manier “de maat nemen” raakt kant noch wal. De Nieuwe Koers neemt hier wel een hele óude koers. Een koers die in het donkere verleden van de kerk er toe heeft geleid dat zij anderen ombracht (bijvoorbeeld het vermoorden van de dopersen door onder andere Zwingli). Die niet uit Bijbelse motieven koos voor een doop op basis van geloof maar politiek gemotiveerd.

Ik proef in het artikel geen bezorgdheid over de staat en toestand van de Evangelische kerken en groepen, noch over het ‘zieleheil’ van de wereld. Wat ik wel meen te constateren is een zure, jaloerse, constatering dat de Evangelische gemeenten en kerken wél weten om te gaan met maatschappelijke problemen zoals de coronacrisis en veel traditionele kerken niet.

Mag ik zo vrij zijn te constateren dat er inderdaad sprake is van een crisis waarvan bekering noodzakelijk is, zelfs al eeuwenlang? En dat is de crisis van het hoogmoedige kerkelijke denken. Waar bekering nooit centraal heeft gestaan.

Washington DC Capitol national rifle association

Bestorming van het Capitool – Staatsgreep of Trump’s Zwanenzang?

Was de bestorming van het Capitool door aanhangers van Donald Trump, op 6 januari 2021, een mislukte staatsgreep of de zwanenzang van Trump en zijn aanhangers? Of, speelt er heel iets anders? En was het binnendringen van het Capitool inderdaad zo uniek als dat wij nu denken?

Washington DC Capitol national rifle association

Download volledige artikel (PDF, 14 pagina’s)

Een uitgebreide analyse van de situatie in de Verenigde Staten. Met name ook de rol van de Evangelische christenen komt hier naar voren. Zowel in de VS als in Nederland.

De Bestorming van het Capitool

De media deden er live verslag van. Zelf zat ik tot diep in de nacht het nieuws te volgen via CNN en BBC World. Ondertussen op Facebook Messenger en Whatsap met vrienden uit de VS en familie berichten uitwisselend. Schokkend.

Bestorming Capitool - Mislukte Staatsgreep of Zwanenzang van TrumpIk kon mijn ogen niet geloven alhoewel vrienden in de VS en ik het er de afgelopen maanden al een paar keer over hadden gehad, en ook in de familiekring er over gesproken was, dat zoiets zomaar zou kúnnen gebeuren. Maar toch, je verwacht het niet. Je gaat er vanuit dat de politie bijvoorbeeld voorbereid was en de bewaking op orde zou zijn.

Trump die zijn aanhangers opjutte op te trekken naar Capitol Hill, vervolgens zelf in het Witte Huis afwachtte op wat ging komen. Volgens CNN bevond Trump zich in de zogeheten ‘West Wing’ onder andere samen met dochter Ivanka en wat andere ‘getrouwen’. Volgens diverse bronnen was het ook met name zijn dochter Ivanka die “drie kwartier op hem ingepraat had” om er voor te zorgen dat hij zou gaan oproepen de bestorming te stoppen. Maar je kan ook andere gedachten hebben over wat daar plaatsvond in die ‘West Wing’.

Wat er gebeurde was ongehoord in de (recente) geschiedenis. William Barr, voormalige procureur-generaal en tot in december een steun en toeverlaat van Trump:

Trump’s gedrag te midden van het geweld rondom Capitol was een ‘verraad aan zijn ambt en aanhangers’

Wie waren die indringers? Waarom bestormden ze het Capitool in Washington? Wat was de rol van de (evangelische) christenen? Wat is de invloed van het ‘Trumpisme’ in Nederland? En wat hebben de ‘profeten van Achab’ te maken met deze situatie? De rechtsradicalen, national rifle association, birthers, evangelicalen. Ze vonden elkaar in één man. Trump. Een bizarre combinatie van gebeurtenissen en groeperingen.

In het bijgaande, uitgebreide, artikel een analyse van de situatie – op basis van feiten, verslagen, artikelen, gesprekken met Amerikaanse vrienden en bekenden.

Download volledige artikel (PDF, 14 pagina’s)

Bijbel Bible Worship Aanbidding

De Ondergang van de Evangelische Beweging – 10 jaar later

Tien jaar geleden schreef ik op dit blog een artikel onder de titel ‘de ondergang van de Evangelische beweging‘. Het is nog steeds één van de meest gelezen berichten op dit blog (top 10). Hoe staat het er nu voor met de Evangelische beweging? Wat zijn de trends? Is wat voorspeld werd ook uitgekomen?

Bijbel Bible Worship Aanbidding
Image by J F from Pixabay

De Ondergang van de Evangelische Beweging – 10 jaar later.

In de analyse werden een aantal punten benoemd die men indertijd voorzag. Ik ga ze nog eens langs voorzover er ontwikkelingen zijn:

1. Politiek

De associatie van de Evangelische gelovigen met Trump is overduidelijk. De gevolgen zijn verschrikkelijk. Christianity Today bijvoorbeeld schreef er de afgelopen tijd een aantal malen over. In december schreef ik nog dit artikel over de associatie met de politieke spelletjes en de gevolgen er van (niet alleen rechtse maar ook linkse politiek!).

Ook noemde ik tien jaar geleden de verdergaande secularisering van bijvoorbeeld christelijke organisaties zoals de EO. Wel, we hoeven hier verder weinig woorden aan vuil te maken, dat is alleen maar verder gegaan. Als exemplarische voorbeelden noem ik het aanhalen van de evolutie-gedachten in hun natuurprogramma’s als zou dat een vaststaand feit zijn. Ook is de EO op het gebied van acceptatie van relaties tussen de gelijke sekse totaal omgeslagen qua mening. Ze laten hun oren dus hangen naar ‘de seculiere wereld’ in allerlei opzichten.

2. Veranderingen in het onderwijs

De afgelopen tien jaar zijn er vele veranderingen geweest, ook in het christelijk onderwijs.

  • Sinds eind 2012 zijn scholen verplicht aandacht te besteden aan seksualiteit, diversiteit en met name seksuele diversiteit. Ook Christelijke scholen, Reformatorische scholen en het Evangelisch (basis)onderwijs zijn hiertoe verplicht. De manier waarop dit gedaan wordt ligt voortdurend onder het vergrootglas… sommige sprekenover de methode van controle zelfs over ‘KGB-methoden’ van de inspectie.
  • Zeer veel scholen zijn de afgelopen jaren gefuseerd. Openbare en Christelijke scholen zijn, vooral op het platteland, samen gegaan. De Christelijke scholen hebben zonder uitzondering (een deel van) hun identiteit prijs moeten geven. Ook zijn er op veel plaatsen “brede scholen” gevestigd waar de diverse stromingen onder één dak samen zijn gebracht. Dit zal, zo verwacht ik, uiteindelijk leiden tot algehele samenvoeging tot ‘algemeen’ onderwijs.

3. Evangelische Kerken

In het rapport “Evangelische christenen in Nederland” van Gert de Jong uit 2004 werd het aantal Evangelische gelovigen geschat op tussen de 500.000 en 800.000. Er zijn geen nieuwe cijfers bekend. De rapportages van onder andere het CBS scharen de Evangelische gelovigen consequent onder “anders”, een groep waarin allerlei religieuze richtingen inclusief bijvoorbeeld de diverse sekten zijn opgenomen.

Het zijn vooral de ‘migrantenkerken‘ die explosief gegroeid zijn de afgelopen jaren. Het CBS schat in dat er ca. 1 miljoen mensen in Nederland behoren tot een ‘migrantenkerk’, dat zijn er net zoveel als dat er moslims zijn in Nederland. De migrantenkerken kennen een vaak ‘evangelische’ of ‘charismatische’ signatuur.

De “mega-kerken” in Nederland zijn in essentie niet veranderd. De boodschap is nog steeds even ‘laagdrempelig’ als voorheen, de styling is nog meer ‘pop-cultuur’ geworden en nog steeds draait alles om geld en aantallen, zo constateerde ik recent.

In de VS zijn er veel problemen in de mega-kerken ontstaan. Een leiderschapscrisis in ondermeer Willow Creek en vele andere ‘mega-kerken’ leidt tot leegloop daar. In sommige gevallen met duizenden leden tegelijk, zoals bij Harvest Bible Chapel. Oorzaak is in nagenoeg alle gevallen: falend leiderschap. Leiders die over de schreef gaan op allerlei gebied. Je houdt je hart vast voor Nederland. Want ook hier zijn veel ‘mega-kerken’ op één persoon gebaseerd of een klein team dat volstrekt blind is voor hun eigen tekortkomingen en zich niet laat corrigeren door leden en bezoekers; integendeel!

De voorspelde trends?

De trends die 10 jaar geleden werden voorspeld zijn simpelweg uitgekomen, niet allemaal in Nederland (nog). Zo voorspelde men 10 jaar geleden het verdwijnen van de ‘mega-kerken’.

In de VS zijn de eerste aardverschuivingen al geweest. In Nederland zal dit, zo verwacht ik persoonlijk, ook gebeuren. Eigenlijk verbaast het mij dat dit nog steeds niet gebeurd is. Ook hier geldt tegenwoordig een enorme nadruk op ‘beleving en emotie’ en dat is het einde van gezonde, Bijbelse, opvattingen. Zodra die basis verdwijnt, of beter: verdwenen is, staat de deur open voor allerlei ‘wind van leer’ en is het einde in zicht (scheuringen bijvoorbeeld).

De Evangelische Theologie wordt meer en meer teruggedrongen en ook vermengd met andere opvattingen. Vooral allerlei charismatische dwalingen (bijvoorbeeld Sondergaard, het Welvaartsevangelie e.a.) hebben veel inlvoed.

Het aantal jongeren dat nog naar een kerk (blijft) gaan is tevens scherp aan het dalen. Ook binnen de Evangelische Beweging. Veel jongeren verlaten de kerk zodra ze ‘op zichzelf’ gaan wonen of gaan studeren. Ze geloven vaak nog wel, daar niet van, maar de kerk of gemeente zoeken ze niet meer op. En vice versa… Als die trend zich verder doorzet zullen we over nog eens 10 tot 15 jaar kerken zien, ook doordat de oudere generatie ons ontvalt, waar minstens de helft van het aantal bezoekers verdwenen is.. Ténzij God ons een opwekking geeft!

Tien jaar geleden sloot ik af met een citaat van Spencer. En dat is nog steeds geldig. Méér dan toen zelfs.

We hebben een nieuwe Evangelisch beweging nodig die leert van de fouten van het verleden en beter luistert naar wat God te zeggen heeft over hoe wij een volk van Hem moeten zijn temidden van een overspelige en afgodische cultuur“.

 

 

De ondergang van de Evangelische beweging

In een lang artikel (niet meer beschikbaar) schrijft Dr. Rodger Dalman, redacteur van The American Journal of Biblical Theology over de “val” (het verdwijnen van) de Evangelische beweging.

» Lees hier het vervolgartikel, “De ondergang van de Evangelische Beweging, 10 jaar later

Dr. Dalman is van mening, net als Michael Spencer van “The Internet Monk” (artikel samengevat op The Christian Science Monitor) dat de Evangelische Beweging, binnen 10 jaar “ineen zal storten”. Hoewel de situatie in de VS (~30 à 35% van de Christenen in de VS is Evangelisch) anders is dan in Nederland zijn er ook grote overeenkomsten

De broeders noemen ondermeer de volgende redenen voor het ineen storten van de Evangelische beweging:

I. Analyse

1. de politieke-sociale associatie(s).
De EB heeft zich, met name in de VS, geassocieerd met de politiek. De politiek zal veranderen, is veranderd, de afgelopen decennia en die verandering zal verder doorzetten – deze is namelijk cultuurgebonden en onze cultuur verandert in hoog tempo. We zien in Nederland iets soortgelijks; Evangelische Christenen associëren zich steeds vaker met -bijvoorbeeld- politieke partijen die niet Christelijk zijn of zelfs anti-Christelijk (socialistische-, extreem-rechtse en liberale organisaties). Het “afbrokkelen van de zuilen”, waarvan de Evangelische en Orthodoxe de laatst overgebleven zuilen zijn.

Een voorbeeld van dit ‘afbrokkelen’ is de steeds verdergaande secularisering van bijvoorbeeld de Evangelische Omroep. Was het, zo herinner ik mij, 25 jaar geleden zo dat een (christelijk geïnspireerde) groep als U2 niet gedraaid werd bij de EO “omdat dat te werelds is”, nu is bij de EO langzamerhand het meest controversiële onderwerp nog niet controversieel genoeg en is de muziekkeuze op de radio ronduit seculier te noemen..

2. veranderingen in het onderwijs.
Meer en meer verdwijnen overtuigde Christenen uit het onderwijs. Ook het Bijbelse onderwijs, bijvoorbeeld op de lagere- en middelbare scholen, is uitgehold.

Was 20 tot 25 jaar geleden op de gemiddelde Christelijke school voor VO (Mavo, Havo e.d.) het godsdienstonderwijs nog onderwijs over- en uit de Bijbel, tegenwoordig is het godsdienstonderwijs een “religieuze vergaarbak” waar de leerlingen geconfronteerd worden met allerlei informatie over de “wereldreligies”.

Het Christelijk onderwijs heeft gefaald de jongeren, in aanvulling op het godsdienstonderwijs door ouders en kerk, de Bijbel te onderwijzen. De gemiddelde lagere school-leerling kan, bij het verlaten van het LO, de Bijbelboeken niet eens memoriseren terwijl ze de leer van de evolutietheorie al wel kennen! Met als gevolg dat jongeren totaal los raken van de Bijbel, van God. De huidige generatie ouders van Christelijke kinderen en jongeren in het LO en VO weet dit vaak niet eens, beseft dit gewoonweg niet.

Binnen de HBO- en Universitaire onderwijsinstellingen wordt godsdienstonderwijs als “niet wetenschappelijk” bezien en in de hoek van de liberal-arts geplaatst (sociologische- en humanitaire studies).

Het gevolg van dit alles is dat er een generatie opgroeit die over 10 tot 15 jaar de kerken massaal zullen verlaten. Zodra zij het ouderlijk huis verlaten, zo is nu reeds de trend, wordt ook de kerk of gemeente verlaten.

De Evangelische beweging en orthodoxe kerken zullen hierdoor het hardst worden getroffen omdat de kerkverlating in de andere protestantse denominaties (PKN, onder andere) al op zijn hoogtepunt (beter: diepste dieptepunt) is de laatste jaren.

3. de Evangelische kerken.
Er zijn grofweg drie typen Evangelische kerken op dit moment:
a. de “mega-kerken” – consumptiegericht, het ‘ik-tijdperk’ ten volle. Weinig Bijbels onderwijs;
b. vergrijzende kerken. Helaas komt het steeds vaker voor dat er veel kerken en gemeenten zijn die verstard zijn en vasthouden aan een kerkelijke orthodoxie die uiteindelijk er toe zal leiden dat de kerk opgeheven moet gaan worden. De voorbeelden staan regelmatig in de krant(en);
c. nieuwe gemeenten en kerken. Er komen regelmatig nieuwe gemeenten en kerken. De toekomst van deze nieuwe gemeenten en kerken is nog onzeker. Nieuwe vormen van gemeente-zijn worden ontwikkeld maar er is nog niet gebleken of ze levensvatbaar zijn of dat het hier om ‘mode’-grillen gaat.

Met betrekking tot punt c is uit onderzoek gebleken dat van de 100 nieuwe gemeenten die er ontstaan uiteindelijk, na 2 jaar, slechts 4 overblijven.

4. Christelijke hulpverleningsorganisaties worden tegengewerkt.
Meer en meer Christelijke organisaties voor hulpverlening worden tegengewerkt door de (lokale) politiek. In de afgelopen jaren hebben we gezien dat organisaties voor hulpverlening die “te nadrukkelijk” Christelijk waren, een getuigenis afgaven, subsidies kwijt raakten en daardoor hun overlevingskansen wegens het wegvallen van hun financiële basis, ernstig werden aangetast.

5. Culturele revolutie.
De maatschappij is meer-en-meer “ik-gericht”, consumeren, vermaakt. Het “brood en spelen” voert de boventoon. Daartegenover is er een wetenschappelijke wereld ontstaan die geen rekening met God wenst te houden, integendeel! Deze tendensen hebben een verwoestende invloed op de gelovigen, in het bijzondere jonge gelovigen.

II. Trends, huidige ontwikkelingen

Wat nu? De trends..
Spencer schrijft dat er twéé groeperingen, stromingen, zijn die profiteren van het uiteenvallen de EB. Volgens hem zijn de RKK en de Orthodoxe kerken er met succes in geslaagd de Evangelische Beweging te beïnvloeden en leden uit de EB te werven danwel de Evangelische gemeenten met succes, zij het op kleine schaal, theologisch om te buigen.

Dit lijkt gezocht, maar wie er over nadenkt kan weten en zien dat dit klopt. Ik noem als voorbeelden:

1. het terugdringen van de Evangelische theologie.
Deze is beïnvloed door het Calvinisme enerzijds (TULIP, Reformatorisch denken) en de “heiligingsbeweging” van de puriteinen anderzijds (Whitefield stichting e.d). Eén van de oorzaken is te vinden in het “oecumenisch denken” (de bekende “oecumene van het hart” e.a. initiatieven);

2. de charismatische beweging.
De charismatische beweging is zwaar beïnvloed door de RK mysterie-godsdienst. Dit is sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw gaande.

Deze beweging zal de boventoon gaan voeren in de Evangelische beweging. Iets wat we nu al zien; meer en meer “vrije baptistengemeenten” bijvoorbeeld zijn verworden tot charismatische gemeenten waar de nadruk op ‘geestesgaven’, genezingsdiensten e.d. steeds groter is geworden.

3. de Mega-kerken gaan verdwijnen.
De mega-kerken zullen verdwijnen. Eén van de redenen is het gebrek aan gestructureerd onderwijs. Zij zullen worden opgeslokt door de progressieve protestantse denominaties.

We zien nu al, ook in Nederland, dat de kerken die wortelen in de “gemeente-groei beweging” meer en meer toenadering tot- en erkenning zoeken van de protestantse kerken en liberaal denken niet schuwen.

4. Fundamentalistische gemeenten verdwijnen.
Spencer is van mening dat de “fundamentalistische gemeenten” (othodox-evangelische gemeenten) zullen verdwijnen. Dit is een trend die nu inderdaad al waargenomen kan worden. Aan alle kanten wordt getrokken aan de leden van deze gemeenten, zie eerder.

De leiders uit de eigen kring keren zich tegen hen (Ouweneel, Medema, Dr. Bakker, c.s.) en hebben er voor gekozen andere wegen te bewandelen. Zij richten zich op de charismatische kring, op het calvinisme, op de gemeente-groei beweging.. De jongere generatie levert niet of nauwelijks (natuurlijke) leiders. De kennis en ervaring ontbreekt hen of ze zijn er simpelweg niet. Daarom is de beweging aangewezen op oude(re) broeders, die, plat gezegd “de kar niet meer kunnen trekken”. Laat staan de jongeren inspireren of aanspreken!

Theologisch gezien is in deze kringen alles goed doordacht, is de kennis aanwezig in dikke boeken, op internet. Maar het lukt de meer fundamentele christenen niet of nauwelijks nog de wereld te bereiken met haar boodschap. Zij trekken zich (te veel) terug op hun eigen eilandje.

Toch zullen zij niet geheel verdwijnen omdat zij vaak goed georganiseerd zijn, financieel nog decennia lang verder kunnen gaan, onderwijsprogramma’s (universiteiten, met name in de VS) hebben e.d. Maar dat deze beweging, zeker in Nederland, gemarginaliseerd zal gaan worden staat vast. In Nederland is er geen goede, Evangelische, Bijbelschool meer. Er is nauwelijks nog gefundeerd Bijbels onderwijs.

III. Oplossingen
Moet de evangelicale beweging, zo vragen de schrijvers zich af, blijven bestaan? Zal die blijven bestaan? Het antwoord dat Spencer geeft is dat de Charismatische kringen, die overheersend worden, zullen kunnen blijven bestaan mits zij voldoende Bijbelse verankering kunnen vinden. Mijns inziens is die er niet, voor deze beweging. Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 500 miljoen charismatische gelovigen (met name “pinkstergemeenten”).

Het is voor deze kerken een groot probleem dat de theologische basis voor hun ervaringsgerichte geloofsopvattingen ontbreekt. Prof.dr. G.D.J. Dingemans constateerde al eens dat “beleving en emotie het einde zijn van de theologie” (Nederlands Dagblad, maart 2006).

Spencer zegt dat de manier van aanbidding in de charismatische gemeenten, wat hem betreft, prima is maar dat een reformatie in het onderwijs en leiderschap in deze kringen noodzakelijk is. Pinkster-theoloog Robert Menzies stelde vast dat zijn beweging “in een identiteitscrisis” is en de theologie van de beweging “niet houdbaar, als het niet beter vanuit de Bijbel wordt gefundeerd”.

Opvallend is het dat er vastgesteld wordt dat de “fundamentalistische beweging”, waar onderwijs en kennis van de Schriften zo hoog staan aangeschreven, stervende zijn en anderzijds de groeiende en aan invloed winnende charismatische- en pinksterbeweging ondermijnt wordt door juist het gebrek daar aan!

Dr. Dalman ziet de ineenstorting van de Evangelische beweging als een ‘teken van de tijd’. Dat is natuurlijk een vaker gehoorde bewering. Het kan waar zijn. Maar tegenover het Westerse inéénstorten van de kerk in z’n algemeenheid en de Evangelische beweging in het bijzonder -als de doemscenario’s bewaarheid worden- is de bloei van deze beweging, een ware opwekking, te zien in de Zuid-Amerikaanse landen, Oost-Europa, Azië en Afrika. En dat terwijl daar ook de kennis-economie en wetenschappelijke ontwikkelingen niet stil staan.

Mogelijk dat één van de belangrijke redenen van de verbreiding van het Evangelie in deze continenten te relateren is aan het feit dat de Christenen in deze delen van de wereld een andere vorm van Christen-zijn kennen. In het Westen is het Christendom, ook het Evangelische Christendom, gerelateerd aan politiek en maatschappelijke verbondenheid (invloed uit oefenen, maatschappelijk relevant zijn). Terwijl in die landen Christen-zijn een persoonlijke keuze is.

Christenen in de 2e en 3e wereld richten zich over het algemeen niet op sociale en politieke invloed maar op het winnen van zielen voor Christus. Dat is wat ontbreekt binnen de meeste Westerse, ook evangelicale, kerken. We zijn niet meer gericht op het winnen van de zielen van de jeugd. We zijn niet meer gericht op het winnen van de zielen van de buren, dorpsgenoten, wijkbewoners. We zijn naar binnen gericht. Gericht op het in stand houden van onze eigen kerkelijke gemeenschap. Het in stand houden van onze eigen theologische instituten, onze eigen opvattingen, …

Het ten onder gaan van traditionele(re) Evangelische kerken en kringen en het vacuüm dat ongetwijfeld zal ontstaan na het ineenstorten van de mega-kerken biedt ook kansen. Kansen voor andere vormen van samenkomen, voor nieuwe gemeenten. Een mega-kerk die uiteenvalt is hetzelfde als de kerk van Jeruzalem die verstrooid raakte. Er zullen nieuwe gemeenten en kerken gaan ontstaan hierdoor (vgl. Handelingen 8:1-25).

Spencer, tot slot:
We hebben een nieuwe Evangelisch beweging nodig die leert van de fouten van het verleden en beter luistert naar wat God te zeggen heeft over hoe wij een volk van Hem moeten zijn temidden van een overspelige en afgodische cultuur“.

(R.B, 8 Januari 2010)